Yatırım Teşvik Belgeli İnşaat Harcamalarında KDV İstisnası -1 ( KDV Geçici Madde 37 )

Vergi Kanunlarımızda teşvik belgeli yatırımlara ilişkin çeşitli teşvik unsurları bulunmakta olup bu teşvik unsurları vasıtasıyla yatırımcıların desteklenmesi amaçlanmaktadır. Bu desteklerin kapsamı ise yapılacak yatırımın özelliği, büyüklüğü gibi çeşitli kıstaslara göre farklı şekillerde olabilmektedir.

Bu yazımızda da ilgili teşvik unsurlarından bir tanesi olan Katma Değer Vergisi kanunun geçici 37. Maddesinde yer alan düzenlemeye ilişkin paylaşımda bulunmak istiyorum. Söz konusu madde de yapılan düzenlemeyle, imalat sanayiinde yatırım teşvik belgesi kapsamında inşaat harcaması yapan mükelleflerin desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Geçici 37. Maddeyle getirilen düzenlemenin ilk halinde uygulamanın 2017 yılıyla sınırlı olması amaçlanmışken sonrasında uygulama süresi uzatılmış 2022 yılında ise maddenin içeriği yeniden düzenlenmiştir.  Bu nedenle maddenin 01.05.2022 öncesi ve 01.05.2022 sonrası olmak üzere iki farklı dönem olarak ele alınması gerekmektedir.

Ben de konuyu üç bölümlük yazı dizisi şeklinde ele almak ilk yazıda maddeye ilişkin  genel bilgilere, İkinci yazıda 01.05.2022 öncesi dönemdeki uygulama üçüncü yazıda da 01.05.2022 sonrası dönemdeki uygulama hakkında yazmayı planlıyorum.

 Geçici 37. Maddeye ilişki yapılan düzenlemeler hakkında bilgi sahibi olmak için ilk olarak bir nevi maddenin tarihçesinin özeti şeklinde aşağıdaki  tablo oluşturulabilir.

Tabloda belirtildiği üzere maddenin ilk hali ile yürürlükteki son hali arasında vergilendirme açısından büyük farklılıklar bulunmaktadır. Şöyle ki düzenlemenin ilk halinde istisna verginin önce uygulanıp sonra iade edilmesi şeklindeyken son düzenlemeyle yatırım teşvik belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki inşaat işlerine ilişkin mal teslimleri ve hizmet ifaları KDV’ den istisna olmuştur.

Söz konusu madde KDV kanununa kamuoyunda torba yasa olarak adlandırılan  birbirlerinden farklı türde kanun maddelerini barındıran  6770 sayılı kanunun 10. Maddesi ile eklenmiş olup madde gerekçesinde konuya ilişkin açıklamalar aşağıdaki gibidir.

• İmalat sanayi yatırımları üzerindeki katma değer vergisi yükünü gidermek maksadıyla, bu yatırımlar nedeniyle 2017 yılında yapılan inşaat harcamaları dolayısıyla yüklenilecek KDV ‘nin hızlı şekilde iade edilmesi amaçlanmaktadır.
• Tutarı ne olursa olsun mükelleflerin yatırım teşvik belgesi kapsamında münhasıran imalat sanayiinde ve yalnızca 2017 yılındaki yatırım harcamaları kapsamında gerçekleştirilecek inşaat işleri nedeniyle yüklenilecek ve indirim yolu ile telafi edilemeyecek KDV’nin iadesi öngörülmektedir.

Ayrıca söz konusu teklifin Plan Bütçe Komisyonunda görüşülmesi aşamasında dönemin Maliye Bakanı, düzenlemeye ilişkin; mevcut sistemde inşaat harcamaları nedeniyle yüklenilen katma değer vergisinin indirim konusu yapılamadığı takdirde firmanın üzerinde uzun süreli yük hâline dönüşebildiğini  bu düzenlemeyle özellikle inşaat harcamaları bakımından firmalara finansman imkanı sağlamayı amaçladıklarını açıklamıştır.

Sonuç olarak 27.01.2017 tarih ve 29961 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 6770 sayılı Kanunun 10. Maddesi ile Katma Değer Vergisi kanununa eklenen maddenin ilk hali aşağıdaki gibidir.

GEÇİCİ MADDE 37- İmalat sanayiine yönelik yatırım teşvik belgesi kapsamında;

1. a) Asgari 50 milyon Türk lirası tutarında sabit yatırım öngörülen yatırımlara ilişkin inşaat işleri nedeniyle 2017 yılında yüklenilen ve 2017 yılının altı aylık dönemleri itibarıyla indirim yoluyla telafi edilemeyen katma değer vergisi altı aylık dönemleri izleyen bir yıl içerisinde,
2. b) 50 milyon Türk lirası tutarına kadar sabit yatırım öngörülen yatırımlara ilişkin inşaat işleri nedeniyle 2017 yılında yüklenilen ve 2017 yılı sonuna kadar indirim yoluyla telafi edilemeyen katma değer vergisi izleyen yıl içerisinde,

talep edilmesi halinde belge sahibi mükellefe iade olunur. Teşvik belgesine konu yatırımın tamamlanmaması halinde, iade edilen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanarak iade tarihinden itibaren gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir. Bu vergiler ve cezalarda zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun meydana geldiği tarihi takip eden takvim yılı başında başlar.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Yazının önceki kısımlarında da değinildiği üzere getirilen düzenleme ile teşvik belgeli yatırım kapsamında inşaat harcaması yapan mükelleflere finansman açısından kolaylık sağlanması planlanmakta ayrıca yatırımlar büyüklüklerine göre sınıflandırılarak büyük yatırımlarda bu desteğin çok daha hızlı  gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır.  Düzenlemenin en önemli kısımlarından biri de yatırımlara ilişkin alt sınırın belirlenmemiş olması her büyüklükteki yatırıma düzenlemeden faydalanma imkanı sunulmasıdır.

Peki  mevzuatımızda söz konusu düzenlemeye benzer başka düzenlemeler mevcut mudur ?

Düzenlemenin ilk hali yani istisna uygulamasında verginin önce uygulanıp sonra iade edilmesine benzer bir düzenleme KDV kanunun geçici 30. Maddesinde de yer almaktadır. Bununla birlikte aralarında çeşitli farklarda bulunmakta olup iki maddenin benzer ve farklı yönlerine ilişkin aşağıda ki şekilde tablo yapılabilir.

Son olarak söz konusu düzenlemelerin yatırım yapan mükelleflere finansman desteği sağlanması hususunda önemli rol oynamakla birlikte istisnadan yararlanmak isteyen mükelleflerin düzenlemenin detaylarına hakim olmasının faydalı olacağı kanaatindeyim.